Het Bewogen Leven van Maria van Aelst
Op jonge leeftijd wordt Maria van Aelst in 1625 naar Batavia gestuurd om bij te dragen aan de volksplanting, een Nederlands koloniaal project. Een project waar jonge vrouwen naar een vrouw-arm gebied werden gestuurd om daar te trouwen en kinderen te baren. Na een negen maanden durende reis wordt ze op een meisjesmarkt uitgehuwelijkt. Na twee korte huwelijken vindt ze haar plek aan de zijde van Antonio van Diemen, die uiteindelijk gouverneur-generaal van de VOC wordt. Ze noemt zichzelf de ‘koningin van Batavia’ en leidt een rijk, maar kinderloos leven. Van theemiddagen organiseren tot het kopen van een olifant in Ceylon. Zelfs een door Abel Tasman naar haar vernoemde kaap, Kaap Maria van Diemen, getuigt van haar status. Na de dood van Antonio in 1645 keert Maria terug naar Nederland, waar ze nog twee keer trouwt. In 1674 verhuist ze van Utrecht naar Den Haag, wegens de dreiging van Lodewijk XIV om Nederland te veroveren. Kort daarna overlijdt Maria vredig in haar bedstee.
In de historische roman De Mannen van Maria neemt Anneloes Timmerije je mee naar de zeventiende eeuw. Het verhaal leest als een dagboek van Maria van Aelst, waardoor je je makkelijk in haar schoenen kunt verplaatsen en haar leert kennen als een slimme, sterke vrouw die duidelijk haar tijd vooruit is. Ondanks haar huwelijken weet zij op sluwe en strategische wijze op eigen benen te staan in een door witte mannen gedomineerde wereld. Dat doet ze door, tegen alle regels in, zich als eerste vrouw in de diamantenhandel te vestigen.
De Mannen van Maria is een mengeling van fictie en non-fictie. Hoewel Maria onregelmatig haar gedachten en gebeurtenissen opschreef, is er door Timmerije veel onderzoek gedaan en passeren de nodige herkenningspunten uit deze periode de revue, zoals de handel van de VOC, het houden van slaven, en ontmoetingen met bekende figuren als Abel Tasman en Rembrandt van Rijn. Hij schilderde een portret van Maria en Antonio, dat onderweg naar Batavia kwijt is geraakt. Timmerije beschrijft Maria’s leven op een toegankelijke en boeiende manier, waardoor je pagina na pagina omslaat en zowel haar als de Nederlandse zeventiende eeuw steeds beter leert kennen.
Deze recensie is geschreven en gepubliceerd in maart 2026 onder de rubriek ‘In het kort’ op de website van Historical Women Project.